top of page
IMG_20261018_040520_edited_non_transparent_edited.png

ลดขยะระยองอย่างยั่งยืน: จากการเก็บขนสู่ระบบต้นทางและข้อมูล

8 ต.ค.
ยาว 1 นาที

การลดขยะในจังหวัดระยองไม่ควรเริ่มจากคำถามว่า “จะเอาขยะไปไหน” อย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากคำถามว่า “เราจะทำให้ขยะเกิดน้อยลง คัดแยกได้ดีขึ้น และมีข้อมูลพอที่จะรู้ว่าระบบติดตรงไหน”

ภาพใหญ่ของไทย: ขยะมีขนาดใหญ่พอที่จะต้องบริหารเป็นระบบ

ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษระบุว่า ปี 2567 ไทยมีขยะมูลฝอยชุมชน 27.20 ล้านตัน แบ่งเป็นนำกลับมาใช้ประโยชน์ 10.51 ล้านตัน กำจัดอย่างถูกต้อง 10.42 ล้านตัน และกำจัดไม่ถูกต้อง 6.27 ล้านตัน ตัวเลขนี้สะท้อนว่าการบริหารขยะไม่ใช่เพียงเรื่องเก็บขน แต่เกี่ยวข้องกับการออกแบบทั้งห่วงโซ่

โมเดลที่เหมาะกับระยอง: 5 ชั้นของการจัดการ

  1. ต้นทาง: ลดและคัดแยกตั้งแต่ครัวเรือน โรงเรียน ตลาด สำนักงาน และสถานประกอบการ

  2. กลางทาง: ออกแบบเส้นทาง เวลา และทรัพยากรให้เหมาะกับรูปแบบขยะและพื้นที่จริง

  3. จุดถ่าย/สถานี: ทำข้อมูลรับ–ส่งให้ตรวจสอบได้ ลดการสูญหายของข้อมูลระหว่างทาง

  4. ปลายทาง: แยกวัสดุที่นำกลับมาใช้ประโยชน์ ออกจากสิ่งที่ต้องกำจัด และควบคุมมาตรฐานการกำจัด

  5. ข้อมูล: ทำ dashboard ที่ตอบได้ว่า วันนี้เก็บเท่าไร ที่ไหน เกิดงานซ้ำตรงไหน และจุดไหนต้องปรับปรุง

บทเรียนจากงานภาคสนามของผม

ในชุดหลักฐานภาคสนามที่ผมใช้ทำ Portfolio มี 168 records, 167 ภาพหลักฐาน, 148 GPS strings และ 23 activity dates สิ่งสำคัญไม่ใช่จำนวนตัวเลข แต่คือโครงสร้างข้อมูลที่ทำให้เหตุการณ์หน้างานเชื่อมกับพื้นที่ เวลา และหลักฐานได้

เปลี่ยนจาก “งานเก็บขยะ” เป็น “ระบบบริการเมือง”

  • ทุกจุดบริการควรมีเจ้าของข้อมูลและเจ้าของการแก้ไขปัญหา

  • เหตุร้องเรียนควรเชื่อมกับตำแหน่งและเวลาที่ตรวจสอบได้

  • การจัดรถควรใช้ข้อมูลจริงร่วมกับประสบการณ์คนขับและหัวหน้างาน

  • การคัดแยกควรมีเส้นทางวัสดุชัดเจนว่าไปไหนและสร้างมูลค่าอย่างไร

  • ตัวชี้วัดควรบอกทั้งคุณภาพบริการ ต้นทุน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

เชื่อมกับ SDG อย่างไร

กรอบนี้สอดคล้องกับ SDG 11 ในมิติเมืองยั่งยืน และ SDG 12.5 ที่มุ่งลดการเกิดขยะผ่านการป้องกัน ลดใช้ รีไซเคิล และใช้ซ้ำ

สิ่งที่ควรเริ่มทำในพื้นที่จริง

  1. เลือกพื้นที่นำร่อง 1 เขต แล้วทำ baseline ก่อน

  2. กำหนดข้อมูลขั้นต่ำที่ทุกทีมต้องเก็บเหมือนกัน

  3. สร้างแผนที่จุดปัญหาและงานซ้ำ

  4. ทดลองปรับเส้นทางหรือรอบบริการแล้ววัดผลก่อน–หลัง

  5. สรุปเป็นคู่มือมาตรฐานเพื่อขยายไปยังพื้นที่อื่น

เมืองที่สะอาดขึ้นไม่ได้เกิดจากการวิ่งรถมากขึ้นเสมอไป แต่อาจเกิดจากการที่เรารู้ว่าควรวิ่งตรงไหน เมื่อไร และเพราะอะไร

ติดต่อ: vit_ceo@prewcore.com

ความคิดเห็น

ได้รับ 0 เต็ม 5 ดาว
ยังไม่มีการให้คะแนน

ให้คะแนน*

PREW CORE

  • Line
  • Facebook
  • TikTok
  • Instagram
  • Whatsapp

46/2 Ban Laeng,

Mueang Rayong District,

Rayong 21000​

 

​prewadmin@gmail.com
 

© 2026 prewcore. All rights reserved.

 

Made with prewcore ™

bottom of page